Graciela Gonzalez - Nữ "chiến binh" Tango!




Sắc nét, đơn giản, mạnh mẽ - đó là những cảm giác khi tôi đọc về tâm sự của chị Graciela.
Sắc nét, đơn giản, mạnh mẽ, nhưng vẫn vô cùng tinh tế và nữ tính duyên dáng là nhưng bước Tango chắc nịch của chị. Phong cách "trang điểm" của Graciela là cột mốc đánh dấu xu hướng mới cho các Tangueras. Nhưng bước trang điểm đúng âm nhạc và kết nối được với bạn nhẩy đã giúp địêu Tango trở nên phong phú, mềm mại và tinh tế hơn. Phụ nữ không còn là cái bóng nữa mà đã có phong cách, đã hòa vào với các bước của nam để ngày nay chúng ta cùng được thưởng thức một Tango bản sắc hơn và "bình đẳng" hơn.
Graciela là một trong những người tiên phong trong việc đưa kỹ thuật nữ thành khóa học chuyên biệt và từ đó người phụ nữ đã có "tiếng nói", có phong cách rõ nét hơn qua cách đi bộ và trang điểm của mình.
Thực hiện: Jackie Ling Wong
(tango@gracielagonzalez.com)

Q: Chị bắt đầu nhẩy Tango khi nào? Sao lại là Tango? Và thầy cô giáo chị là ai?
Graciela: Tôi bắt đầu học Tango từ năm 1988. Bố mẹ tôi đều nhẩy được Tango nhưng bố chả bao giờ muốn dậy tôi mà tôi thì lại muốn nhẩy với bố. Bố mẹ tôi giờ không còn sống nữa rồi. Họ là những người thật sự BIẾT NHẨY Tango. Họ thuộc về thế hệ trước. Nếu hôm nay còn sống thì họ cũng phải hơn 80 tuổi rồi. Bố mẹ tôi sống trong Kỷ nguên Vàng của Tango.

Q: Khi chị nói “Biết nhẩy”, ý chị nói về chất lượng của điệu nhẩy?
Graciela: Khi họ còn trẻ loại nhạc duy nahát họ nghe được qua đài là Tango. Để lấy nhau họ cũng cần phải biết nhẩy. Thời đó nhạc mốt đang là Tango và Jazz.

Q: Chị từng học nhẩy của ai?
Graciela: Ở một cung văn hoá, ngay gần nhà tôi. Hồi đó một nhóm do Gustavo Naveira thành lập và có các buổi tập vào thứ Bẩy hàng tuần. Tôi nhìn thấy thông báo chiêu sinh và đến ghi danh ngay cũng vì gần nhà. Ngay ngày đầu tiên toi đã nhẩy liên tục 4 tiếng và từ hôm đó trở đi tôi chưa bao giờ ngừng nhẩy Tango. 1988 (18 năm trước – tính đến thời điểm phỏng vấn năm 2006) ....ngày 9 tháng 1!

Q: Hồi đó còn có ai ngoài Gustavo Naviera nổi tiếng nữa?
Graciela: Pupi Castello, Pepito Avellaneda, Antonio Todaro....những người nổi tiếng lớn tuổi hơn nhiều. Gustavo là một trong những người trẻ đi dậy. Anh ý là ngôi sao mới nổi và dám làm một điều khác biệt!

Q: Không có phụ nữ ư?
Graciela: Khi tôi bắt bắt đầu, giáo viên là nam nhiều hơn. Tôi từng là người trợ giảng cho Alejandra, hình như tôi biết mỗi cô ấy là giáo viên nữ, một người phụ nữ rất mạnh mẽ. Thời đó phụ nữ chỉ đi nahảy để có đôi với nam thôi chứ không được là “sao”. Miguel Balmaceda cũng là một người thầy nhẩy nữa. Chính vì lý do này các lớp học Tango cũng lấy nam làm trung tâm. Nữ chỉ học được bằng cách nhẩy thôi. Đó là cách dậy bình thường của các lớp Tango.

Q: Chị học nhẩy bước nữ thế nào vậy?
Graciela: bằng cách xem các milongueras lớn tuổi hơn. Phần lớn họ đã không còn trên thế gian này

Q: Chị học được từ những ai và những gì?
Graciela: Đầu tiên là tôi để ý đến chân và cách một số các chị em đi bộ. Cũng không có ai cụ thể cả. Tôi nhìn tất cả mọi người và nhẩy. Tôi nhẩy mà không hề trang điểm vì mỗi người đàn ông đều khác nhau. Họ đều nhẩy rất tốt vì vậy tôi cảm thấy ình không tôn trọng họ nếu trang điểm. .. Cũng tại vì tôi chả có thời gian để nghĩ đến các bước trang điểm nữa. Mỗi người đàn ông có một thế giới mà anh ta tạo dựng nên và tôi sẽ khám phá thế giới đó khi nhẩy cùng anh ta. Có những người học Tango từ những năm 80 và đã trải qua rất nhiều giai đoạn trong phong cách nhẩy của mình.
Được xem .. được mời … được cái quền bước ra sàn nhẩy. Tất cả những điều đó đều đúng với những người bắt đầu Tango như chúng tôi ở thời đó. Chúng tôi đều có những tên gọi âu yếm cho những người bạn trẻ: Miguelito, Gracielita…

Q: Chị vào đôi với ai đầu tiên vậy?
Graciela: Tôi vào đôi lần đầu với Pupi trong một cuộc thi. Năm 1998. Pupi mời tôi nhẩy ở một buổi tập và hồi đó cũng có một cuộc thi. Puppi rủ “Đi thi đi!” Tôi không hề biết anh ấy là một con người quan trọng nên OK luôn. Trong cuộc thi đầu chúng tôi về nhì. Sau đó chúng tôi đoạt giải nhất. Cuộc thi diễn ra ở các Milonga khác nhau – kiểu như vậy đó!

Margarita, một Milonguera khác, vẫn còn sống. Giờ cô ấy khoảng 70 tuổi và vẫn đến nhẩy ở CLB Sunderland. Cô ấy từng nhẩy với với Petroleo and đôi khi là với Pupi. Cô ấy thật là tuyệt vời. Nhỏ, gầy và các bước trang điểm diệu kỳ. Pupi dậy tôi các bước trang điểm của Martita.

Những cái tên khác là La Rusa và La Gallega "Adela", La Tana...

Q:....Sao nhiều phụ nữ với các bí danh thế?
Graciela: Phụ nữ chỉ dùng một tên còn đàn ông thì có thể dùng cả họ cả tên… Cachafez và Carmencita; Juan Carlos Copes và Maria Nieves (Nieves không phải họ mà chỉ là tên đệm của cô ấy. Milena Plebs là người phụ nữ đầu tiên được gọi với cả họ và tên. Điều này đã thay đổi cả lịch sử vai trò của phụ nữ trong Tango. Cô ấy khoảng 44 tuổi.

Q: Chị có câu chuyện nào để kể về các nhân vật nữ đó không?
Graciela: Margarita kể là chị ấy không nhẩy khi thấy mệt. Họ đều có ý muốn được nhẩy cho đến khi nhắm mắt xuôi tay.

Q:...Thế còn chị?
Graciela: Không.

Q: Sao vậy?
Graciela: Tôi tin là với thế hệ trẻ, Tango là một lựa chọn nhưng không phải là yếu tố duy nhất!

Q: Chị có phải là một phần của thế hệ mới đó không?
Graciela: Tôi là một phần của thế hệ 80's. Tôi là một phần của thế hệ nói trên. Ví dụ, năm ngoái khi có hoả họan ở Milonga, hơn một tháng trời không có Milonga nào diễn ra cả. người đàn ông tên El Tano Guillermo chả bíêt làm gì với cuộc sống của anh ta cả. Anh ấy hoàn toàn tuyệt vọng vì nơi duy nhất thuộc về anh ấy bị đóng cửa. Vì thế đối với thế hệ đó Milonga chính là cuộc sống của họ. Quá khứ của anh ta ư? Anh ta sống ở Canada lâu lắm rồi. Anh ta nhẩy milonga traspie nhưng với các vấn đề trong cuộc sống thường nhật – và anh ấy đã thay đổi hoàn toàn.

Q: Như Carlos Gavito?
Graciela: Si....nhưng điều này đúng hơn với đàn ông vì phụ còn con cháu. Với một số người Milonga mang tất cả mọi ý nghĩa nhưng với tôi nó cũng như là gặp gỡ bạn bè, đọc sách…

Q: Thế liệu việc đàn ông thế hệ mới chăm lo nhiều hơn cho gia đình có phải là lý do họ khác đàn ông thế hệ cũ không?
Graciela: Si,Điều này đúng khoảng 50 50 với tế hệ mới. Cả trong và ngoài điệu nhẩy.

Q: Phụ nữ trở nên mạnh mẽ hơn… đấu tranh nhiều hơn cho các nhu cầu của họ?
Graciela: Si... người phụ nữ ngày càng đóng vai trò lớn hơn trong cuộc sống. Ngày xưa nói chung là các cặp không chia tay, còn giờ đây chúng ta taháy các cặp chia tay nhau không hề giống như thế hệ cũ.

Q: Thế ngày ấy và bây giờ có gì khác nhau? Hoàn cảnh xã hội? Nhân cách?
Graciela: Nhiều thứ lắm. Quần áo này – ngày xưa bạn luôn phải mặc vấy áo lịch sự, đàn ông thì mặc comlê có khi cả ca-vát. Phụ nyữ không mặc quần – còn giờ thì thế nào cũng OK.

Rồi hoàn cảnh kinh tế nữa. Sau Tango show Por Dos với Miguel Zotto và Milena Plebs, chúng ta bắt đầu thấy các bạn trẻ đi nhẩy. Họ chả giầu có gì cho cam nên chỉ mặc những gì túi tiền họ cho phép. Đó không phải là Milonga thay đổi mà là nền kinh tế quốc gia thay đổi nói chung.

Rồi thì các quy tắc cũng được “nới lỏng” hơn.

Q: Quy tắc nào cơ?
Graciela: Cabaceo, nữ nhẩy với nữ, không có Cortina, LoD (đường nhẩy). Giờ mọi thứ nháo nhào cả lên vì mọi thứ đều mở ở tất cả các trình độ khiêu vũ. Bạn không còn được “hưởng” quyền được mời ra sàn! Một mặt, điều này cũng tốt vì bạn thấy nhiều bạn trẻ đi nhẩy. Mặt khác, điều này có thể biến Milonga thành Châu Qùy (“bedlam”).

Milonga cũng có nhiều người ngoại quốc hơn trước. Gần 50% số người tham gia Milonga giờ là người ngoại quốc.

Q: Họ làm thay đổi điệu nhẩy như thế nào?
Graciela: Không...đầu tiên là những vị khách từ Hà Lan và Đức, rồi Hoa Kỳ. Giờ họ đến từ khắp nơi trên thế giới!

Q: Tôi thấy một video chị nhẩy ở sinh nhật ai đó. Có lẽ là Puppi và tôi cũng được xem video chị nói về vai trò của nữ trong Tango. Chị có được coi là người tiên phong khi nói về vai trò của nữ? Có liên quan gì đến trang điểm không? Hay là nữ đi dậy?
Graciela: Phải, tôi là người tiên phong. Tôi sọan ra khóa học đầu tiên về kỹ thuật cho nữ và dậy tại La Galeria of Tango. Gavito, Eduardo và Gloria là chủ nơi đó. Họ mời tôi dậy gì đó ở Studio này. Khi đó tôi đã đi dậy cùng Pupi nên nếu tôi đi dậy cùng người khác thì có thể coi như quan hệ của tôi với Pupi sẽ chấm hết. Vì vậy, chúng tôi quyết định mở khóa học với tòan các giảng viên nữ: Martha Anton, Veronica Alvarenga và tôi. Học viên có cả nữ và nam. Và từ năm 1994 đó, lớp kỹ thuật cho nữ lần đầu tiên được khởi xướng.

Q: Chị dậy những gì?
Graciela: Tôi tự dậy ... cân bằng, ý thức, đi bộ sao cho có chất và trang điểm. Chỉ có các chị em tham gia lớp của tôi.

Q: Cộng đồng phản ứng thế nào?
Graciela: Với Gavito và Eduardo thì ý tưởng này rất hay. Với các milongueros rất già thì họ không hiểu là phụ nữ học để làm gì. Margarita thấy ý tưởng này hay!

Q: Chị biết cả dẫn và theo?
Graciela: Vâng, cả ba chúng tôi. Martha, Veronica và tôi.

Q: Chị mô tả phong cách của mình thế nào? Cái gì là điểm nhấn, là điều đặt biệt?
Graciela: Đôi chân tốt

Q: Và khỏanh khắc Tango đặc biệt nhất của chị?
Graciela: Every moment is special so nothing in particular.... because they have to do with my growth ... my development. Wait... Traveling... the first time I went to United States in 1985 at Stanford. it was my first class and somebody said to me, has Graciela Gonzalez arrived yet .. and it was a class of 80 people. It was very emotional moment. I thought, "what am i doing here?".... and after earning the confidence of the people there, I felt better. I was the first woman to give classes alone at stanford and received rave reviews.

Q: Làm việc với Pupi, Gavito, Daniel Trenner thế nào vậy?
Graciela:
Pupi - một hình tượng. Và anh ấy từng là thầy tôi.

Gavito - một người bạn. Tôi đến New York dự festival ... Tôi rất mệt và buồn ngủ. Ai đó rủ tôi "Đi uống với chúng tôi đi!" Điều này thật bất ngờ vì Gavito lúc đó đang đợi tôi.

Daniel Trenner - Người đầu tiên đưa một nhóm người từ Mỹ qua Buenos Aires học Tango.

Q: Tango đi về đâu đây?
Graciela: The aesthetic of tango has changed but structurally there's nothing new. The women has a lot more aesthetic participation. The structure for example volgadas, already existed.

Q: Chị thủ mô tả xem điệu nhẩy như thế nào được chị coi là tuyệt hảo?
Graciela: Nó giống như một cuộc du ngọan vậy. Không có gì liên quan đến hình dáng của điệu nhẩy cả. Nó chỉ là đi bộ, đi chơi, rất nhiều tổ hợp bước nhưng đều phụ thuộc vào nhiều hoàn cảnh.

Sự kết nối (connection) là điều quan trọng nhất. Nếu không kết nối được thì cũng chả có cuộc du ngọan nào. Chỉ là buổi tập bình thường - chả là gì cả! .

Q: Chị có lời khuyên nào cho các tangueros/as không?
Graciela: Rất nhiều cácmilongueros/as già không đi tour họăc đi dậy thường xuyên vì vậy tôi khuyên mọi người nên đến học với học trước khi họ qua đời. Ví dụ như Pupi Castello, Margarita Guille(ở Borges), Eduardo Pareja (ở Estudio La Esquina)...

************************************************

Một số clips tiêu biểu của Graciela với các partners:
1. Với Puppy Castello - người thầy, người bạn. Puppy đã qua đời vào 21/7/ 2007, để lại nối luyến tiếc cho biết bao người yêu Tango cổ điển:

- Đẹp trong sinh nhật (clip mà tác giả bài này có đề cập tới và được ghi lại chỉ vào ngày trước khi Puppy qua đời ):

- "Chuẩn" cả trên sàn tập

- Với Ramiro Gigliotti, một "tượng đài" khác của Tango: